1. Polska droga do niepodległości


(kalendarium)

Rok 1908 - Powstawanie pierwszych konspiracyjnych organizacji niepodległościowych: ZWC - Związek Walki Czynnej, obejmujący wszystkie trzy zabory i PZW - Polski Związek Wojskowy, na terenie zaboru austriackiego, a także legalnych "Drużyn Bartoszowych" w Galicji wschodniej.
Rok 1910 - Powstanie legalnych organizacji paramilitarnych w zaborze austriackim: "Związek Strzelecki" we Lwowie oraz "Polskie Drużyny Strzeleckie" i "Strzelec" w Krakowie.
10.11.12 - Powstanie Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych (KTSSN - przekształcone potem w KSSN) mającej na celu koordynację działań niepodległościowych w oparciu o monarchię austriacką.
31.07.14 - Niemcy wypowiadają wojnę Rosji. Wybuch I Wojny Światowej.
5.08.14 - Austria wypowiada wojnę Rosji.
6.08.14 - Wymarsz Pierwszej Kompanii Kadrowej z Oleandrów i wkroczenie na teren zaboru rosyjskiego. W następnych dniach kompania przekształciła się w batalion (wkroczenie do Kielc), a później w pułk (1 pLeg.).
16.08.14 - Powołanie Naczelnego Komitetu Narodowego - NKN (likwidacja KSSN). Zgoda Austrii na tworzenie Legionów Polskich. Dnia 26.09 dcą Legionów Polskich Austriacy mianowali gen. K. Trzaska-Durskiego.
22.08.14 - Utworzenie Legionu Bajończyków. Wcielony do Legii Cudzoziemskiej. W czerwcu 1915 r. wskutek wysokich strat rozwiązany.
4.09.14 - Złożenie przysięgi na wierność Cesarzowi Austrii przez 2 Pułk Legionów w Krakowie (dca pułku - płk Z. Zieliński).
5.09.14 - Złożenie przysięgi przez 1 Pułk Legionów w Kielcach (dca pułku Józef Piłsudski). Ważniejsze boje: Nowy Korczyn, Laski, Krzywopłoty, Limanowa, Łowczówek.
26.09.14 - Złożenie przysięgi przez 3 Pułk Legionów w Mszanie Dolnej (dca pułku - kpt. Józef Haller).
1.10.14 - Wymarsz 2 i 3 pLeg. na front karpacki. Ważniejsze walki: Rafajłowa, Nadwórna, Mołotków.
18.12.14 - Przeorganizowanie 1 pLeg. w I Brygadę LP (dca - bryg. J.Piłsudski). Ważniejsze boje: Konary, Urzędów, Jastków.
12.01.15 - Utworzenie Legionu Puławskiego. W lutym wcielony do rosyjskiego pospolitego ruszenia. Ważniejsze walki: Pakosław, Czeremcha, Zelwa. Dnia 18.09.15 wskutek dużych strat wycofany z frontu do Bobrujska. W październiku przeformowany w Brygadę Strzelców Polskich.
11.03.15 - Przeorganizowanie 2 i 3 pLeg. w II Brygadę LP (dca - płk Ferdynand Küttner). Ważniejsze boje: Mamajowce, Rarańcza, Rokitna.
5.08.15 - Zajęcie Warszawy przez Niemców.
23.08.15 - Utworzenie generał-gubernatorstwa warszawskiego z terenów okupowanych przez Niemców (generał-gubernator - gen. Hans Beseler).
6.09.15 - Przybycie I Brygady LP na front wołyński.
1.10.15 - Utworzenie generał-gubernatorstwa lubelskiego z terenów okupowanych przez Austriaków (generał-gubernator - K. Kuk).
13.10.15 - Utworzenie 1 Brygady Strzelców Polskich w Bobrujsku. Od marca do lipca 1916 r. walki w rej. Baranowicz. W styczniu 1917 r. przeformowana w Dywizję Strzelców Polskich.
27.10.15 - Przybycie II Brygady LP na front wołyński.
List.1915 - Utworzenie III Brygady LP - dca - płk Wiktor Grzesicki) i skierowanie jej na front wołyński.
14.02.16 - Utworzenie Rady Pułkowników (pod przewodnictwem bryg. J. Piłsudskiego) mającej reprezentować przed dztwem austriackim polskie dążenia niepodległościowe i przeciwstawiać się wyznaczaniu oficerów austriackich na stanowiska w Komendzie LP i dowódcze w brygadach.
26.09.16 - Udzielenie dymisji komendantowi I Brygady LP - bryg. J. Piłsudskiemu przez Austriaków. Ostry kryzys w Legionach Polskich.
7.10.16 - Wycofanie Legionów Polskich z frontu wołyńskiego.
5.11.16 - Proklamowanie Królestwa Polskiego przez cesarzy Austrii i Niemiec.
6.12.16 - Utworzenie Tymczasowej Rady Stanu (namiastki władzy polskiej w Królestwie) powołanej przez generał-gubernatorów austriackiego i niemieckiego. J. Piłsudski objął w niej kierownictwo Komisji Wojskowej.
21.02.17 - Formowanie Dywizji Strzelców Polskich w rej. Kijowa. Walki w rej. Tarnopola i Stanisławowa (Krechowce). We wrześniu 1917 r. przerzucona do Mińska Lit. i przeformowana w I Korpus Polski.
10.04.17 - Przekazanie przez Austrię Legionów Polskich pod dztwo niemieckie.
23.04.17 - Utworzenie Polskiej Siły Zbrojnej (Polnische Wehrmacht). Naczelny zwierzchnik - niemiecki gen. H. Beseler.
27.06.17 - Początek tworzenia Armii Polskiej we Francji. W końcu wojny liczyła ona dwa korpusy (5 dywizji strzeleckich). Dowódcą armii (od 4.10.1918 r.) był gen. J.Haller.
2.07.17 - Podanie się J. Piłsudskiego do dymisji ze stanowiska kierownika KW TRS, na znak protestu przeciw brakowi konkretnych rozwiązań co do utworzenia rządu Królestwa Polskiego.
9.07.17 - Odmowa złożenia przysięgi na wierność braterstwu broni z Niemcami i Austrią przez większość żołnierzy I i III Brygady. II Brygada po złożeniu przysięgi przeszła pod zwierzchnictwo austriackie i stała się trzonem Polskiego Korpusu Posiłkowego.
10.07.17 - Internowanie żołnierzy, którzy odmówili złożenia przysięgi w Beniaminowie (oficerów) i Szczypiornie (podoficerów i szeregowców).
22.07.17 - Aresztowanie J. Piłsudskiego oraz płka K. Sosnkowskiego i uwięzienie ich w twierdzy magdeburskiej.
26.07.17 - Początki tworzenia I Korpusu Polskiego w rej. Mińska Lit.
25.08.17 - Podanie się Tymczasowej Rady Stanu do dymisji.
12.09.17 - Utworzenie przez Niemców Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego.
25.10.17 - Skierowanie Polskiego Korpusu Posiłkowego na front bukowiński pod Czerniowce.
Grudz. 1917 - Początek formowania II Korpusu Polskiego na Ukrainie.
3.02.18 - Koncentracja I Korpusu Polskiego w rej. Bobrujska.
9.02.18 - Podpisanie traktatu brzeskiego przez Austrię i Niemcy, oddającego Ziemię Chełmską nacjonalistycznemu państwu ukraińskiemu.
16.02.18 - Przejście większości Polskiego Korpusu Posiłkowego (pod dztwem płka J.Hallera) przez front pod Rarańczą, na stronę rosyjską (na znak protestu przeciw postanowieniom traktatu brzeskiego).
27.02.18 - Początki tworzenia oddziałów polskich w Odessie.
Luty 1918 - Decyzja o utworzeniu III Korpusu Polskiego na Ukrainie.
5.03.18 - Dołączenie Polskiego Korpusu Posiłkowego do II Korpusu Polskiego na Ukrainie.
11.05.18 - Bitwa pod Kaniowem. Złożenie broni przez II Korpus Polski.
23.05.18 - Rozformowanie I Korpusu Polskiego w Bobrujsku.
Maj 1918 - Tworzenie polskich oddziałów na Powołżu. Późniejsza 5 Dywizja Strzelców Polskich. W 1919 r. w ciągłych walkach z bolszewikami wycofywanie dywizji na wschód. 10.01.20 - kapitulacja dywizji przed bolszewikami. Resztki dywizji statkiem z portu Dajren dotarły w lipcu 1920 r. do Polski.
10.06.18 - Złożenie broni przez III Korpus Polski na Ukrainie.
24.08.18 - Tworzenie polskich oddziałów na Kubaniu. Późniejsza 4 Dywizja Strzelców Polskich. Jedyna polska jednostka, która z bronią w ręku, ze Wschodu przez Rumunię wróciła do Kraju.
12.10.18 - Dekret Rady Regencyjnej o objęciu władzy zwierzchniej nad Polską Siłą Zbrojną. W dniu następnym PSZ składa przysięgę na wierność Narodowi Polskiemu i Radzie Regencyjnej.
18.10.18 - Połączenie polskich oddziałów na Murmaniu - w Archangielsku. W dniu 20.09.19 drogą morską odpłynęły do Polski.
Paźdź. 1918 - Tworzenie oddziałów polskiej "Samoobrony" na Wileńszczyźnie. Po opuszczeniu Wileńszczyzny pod naciskiem wojsk bolszewickich, jako oddział rtm. Dąbrowskiego, dołączyły do wojsk polskich w Prużanie (14.02.19).
30.10.18 - Przejęcie władzy w Małopolsce przez Polską Komisję Likwidacyjną utworzoną w Krakowie 28.10.18.
1.11.18 - Austriacy podpisują zawieszenie broni na froncie włoskim.
- Przejęcie władzy we Lwowie przez Ukraińców. Tworzenie państwa ukraińskiego (od 13.11.- Zachodnio Ukraińska Republika Ludowa - ZURL). Początek walk polsko-ukraińskich.
7.11.18 - Utworzenie Tymczasowego Rządu Ludowej Republiki Polskiej w Lublinie. W dniu 14.11 podał się do dymisji.
10.11.18 - Przybycie J. Piłsudskiego do Warszawy po zwolnieniu z Magdeburga.
11.11.18 - Niemcy podpisują warunki zawieszenia broni na froncie francuskim.
14.11.18 - Przekazanie przez Radę Regencyjną pełnej władzy J. Piłsudskiemu.
18.11.18 - Powołanie pierwszego Rządu Rzeczypospolitej Polskiej.
22.11.18 - Józef Piłsudski Tymczasowym Naczelnikiem Państwa.


Objaśnienie kolorów:
10.11.00 - wydarzenia na terenie zaborów (okupacji) austriackiej i niemieckiej.
22.08.00 - tworzenie oddziałów polskich we Francji.
12.01.00 - działania oddziałów polskich utworzonych w zaborze rosyjskim i w Rosji.

 


Koło Kombatantów przy AGH
Al. Mickiewicza 30. 30-059 Kraków
Koło czynne pon. - pt. w godz. 11:00 - 13:00
Telefon: (012) 617-36-05
E-mail: komb@agh.edu.pl